Trong bối cảnh chi phí phân bón hóa học tăng cao và yêu cầu về nông sản sạch ngày càng khắt khe, nông nghiệp tuần hoàn đang trở thành hướng đi bền vững cho nông dân vùng Đắk Glong, xã Tà Đùng và toàn tỉnh Lâm Đồng (Đắk Nông cũ). Đây là mô hình canh tác khép kín, biến phụ phẩm của quá trình sản xuất này thành đầu vào cho quá trình khác, gần như không thải bỏ chất thải hữu cơ ra môi trường.

Nông nghiệp tuần hoàn là gì?

Theo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, nông nghiệp tuần hoàn là một chu trình khép kín, trong đó chất thải hay phế phụ phẩm của quá trình sản xuất này trở thành khởi đầu của quá trình khác, thông qua việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ sinh học. Nói cách khác, không có gì bị bỏ đi: vỏ cà phê, thân cây, phân chuồng, rơm rạ đều được tái chế thành nguồn dinh dưỡng trở lại cho đất.

Bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), nhấn mạnh quan điểm cốt lõi: phụ phẩm nông nghiệp cần được xem là nguồn tài nguyên tái tạo, chứ không phải là chất thải cần vứt bỏ. Chính cách nhìn này tạo ra giá trị kinh tế mới từ những thứ trước đây bị coi là rác.

Mô hình thực tế tại Đắk Nông

Tại xã Tân Thành, huyện Krông Nô (nay thuộc tỉnh Lâm Đồng), gia đình ông Đặng Văn Dũng được hướng dẫn sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh từ phụ phẩm nông nghiệp ngay tại vườn. Theo Báo Lâm Đồng, cách làm này đã giúp gia đình ông tạo được nguồn phân bón cho cây trồng, đồng thời cải tạo đất và bảo vệ môi trường. Đây là ví dụ điển hình cho việc một hộ nông dân có thể tự chủ đầu vào phân bón thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào phân hóa học mua ngoài.

Với vùng Tà Đùng và Đắk Glong — nơi trồng nhiều cà phê, sầu riêng, mắc-ca — lượng phụ phẩm sau thu hoạch rất lớn. Vỏ cà phê, cành tỉa, cỏ rác nếu được ủ hoai đúng cách sẽ thành phân hữu cơ chất lượng, giảm đáng kể chi phí đầu tư mỗi vụ.

Lợi ích kinh tế và môi trường

Tại Đắk Nông, các mô hình nông nghiệp tuần hoàn mang lại nhiều lợi ích, nhất là nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường (theo Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam). Cụ thể, nông dân được hưởng các lợi ích:

• Giảm chi phí: tự sản xuất phân hữu cơ từ phụ phẩm sẵn có, cắt giảm tiền mua phân hóa học vốn ngày càng đắt.
• Cải tạo đất: phân hữu cơ vi sinh giúp đất bazan tơi xốp, tăng mùn, phục hồi hệ vi sinh vật đất bạc màu do canh tác lâu năm.
• Nâng giá trị nông sản: sản phẩm canh tác theo hướng hữu cơ, sạch dễ đạt chứng nhận và bán giá cao hơn.
• Bảo vệ môi trường: giảm rác thải nông nghiệp, hạn chế đốt phụ phẩm gây ô nhiễm, hướng đến nền nông nghiệp xanh bền vững.

Chính sách hỗ trợ từ địa phương

Chính quyền tỉnh đã chủ động thúc đẩy phong trào này. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Nông đã phối hợp với Hội Nông dân tỉnh và UBND huyện Krông Nô tổ chức hội thảo phát động phong trào thu gom rác thải trong sản xuất nông nghiệp và sản xuất phân hữu cơ từ phụ phẩm nông nghiệp (theo Báo Nhân Dân). Đây là tín hiệu cho thấy nông nghiệp tuần hoàn không chỉ là lựa chọn cá nhân của từng hộ, mà đang được định hướng thành phong trào có tổ chức.

Góc nhìn từ GiaNghiaLand

Với nhà đầu tư đang tìm mua đất nông nghiệp tại Đắk Glong, Tà Đùng, mô hình canh tác tuần hoàn là một điểm cộng đáng cân nhắc. Một khu đất có sẵn nguồn phụ phẩm dồi dào (vườn cà phê, cây lâu năm) và gần nguồn phân chuồng sẽ thuận lợi để triển khai mô hình khép kín, giảm chi phí vận hành dài hạn. GiaNghiaLand luôn khuyến khích khách hàng nhìn mảnh đất không chỉ ở giá mua, mà ở khả năng tạo dòng tiền bền vững từ canh tác thông minh.

Câu hỏi thường gặp

Nông nghiệp tuần hoàn có tốn nhiều vốn ban đầu không?

Không nhiều. Chi phí chính là công ủ phân và một số chế phẩm vi sinh giá rẻ. Đổi lại, hộ nông dân tiết kiệm được tiền mua phân hóa học suốt các vụ sau, nên thường hoàn vốn nhanh.

Phụ phẩm nào ở Tà Đùng có thể tái sử dụng?

Vỏ và bã cà phê, cành lá tỉa từ sầu riêng/mắc-ca, cỏ rác, phân chuồng đều có thể ủ hoai thành phân hữu cơ. Cần ủ đúng kỹ thuật với chế phẩm vi sinh để phân hoai mục hoàn toàn trước khi bón.

Mô hình này có phù hợp với vườn nhỏ không?

Có. Ngay cả hộ vài sào cũng áp dụng được, như trường hợp gia đình ở Krông Nô. Quy mô càng lớn thì lợi ích tiết kiệm chi phí càng rõ.