Xã Nâm Nung nằm trọn trong vùng đệm và vùng lõi của Khu bảo tồn thiên nhiên Nâm Nung — nơi có tán rừng tự nhiên dày, khí hậu mát ẩm quanh năm. Đây chính là điều kiện lý tưởng để phát triển mô hình trồng cây dược liệu quý dưới tán rừng, một hướng đi vừa giữ được rừng, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân bản địa.

Tiềm năng dược liệu của vùng đất Nâm Nung

Theo thống kê ngành nông nghiệp, toàn tỉnh Đắk Nông (nay thuộc tỉnh Lâm Đồng sau sáp nhập) có hơn 725 loài thực vật, nấm và khoáng vật có giá trị làm thuốc. Đắk Nông được đánh giá là "vùng đất hội tụ nhiều tiềm năng trồng, sản xuất dược liệu" nhờ diện tích rừng lớn và môi trường dưới tán rừng đặc biệt phù hợp cho các loài cây thuốc ưa bóng, ưa ẩm.

Riêng khu vực Nâm Nung, với đỉnh Nâm Nung cao 1.578m được ví là "nóc nhà" của Đắk Nông cũ, có kiểu rừng kín thường xanh mưa ẩm á nhiệt đới. Tầng đất bazan giàu mùn dưới tán rừng chính là môi trường tự nhiên mà nhiều loài dược liệu quý cần để tích lũy dược chất.

Mô hình thực tế đã chứng minh hiệu quả

Trong tỉnh đã có những mô hình dược liệu dưới tán rừng cho hiệu quả kinh tế cao. Điển hình là mô hình trồng nấm linh chi dưới tán rừng của bà Mai Thị Thái tại bon Đắk Búk So, huyện Tuy Đức — cho thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi vụ và "mở ra triển vọng phát triển cây trồng mới". Đây là bằng chứng cho thấy hướng đi dược liệu dưới tán rừng hoàn toàn khả thi với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu tương đồng như Nâm Nung.

Các nhóm cây dược liệu phù hợp với môi trường dưới tán rừng Tây Nguyên thường gồm: nấm dược liệu (linh chi), các loài cây thân thảo ưa bóng, cây lấy củ và một số loài bản địa mà cộng đồng M'Nông đã dùng làm thuốc từ lâu đời. Việc lựa chọn loài cụ thể cần dựa trên khảo sát thực địa và tư vấn của cơ quan chuyên môn.

Hành lang pháp lý mới: Nghị định 183/2025/NĐ-CP

Điểm mấu chốt với người dân Nâm Nung là Nghị định 183/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 1/7/2025) đã bổ sung khung pháp lý cho việc nuôi, trồng và thu hái cây dược liệu trong rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất. Vì phần lớn diện tích Nâm Nung thuộc rừng đặc dụng của khu bảo tồn, đây là cơ sở để người dân và doanh nghiệp hợp tác trồng dược liệu dưới tán rừng một cách hợp pháp, thay vì canh tác tự phát.

Nghị định này mở ra cơ chế: hộ nhận khoán bảo vệ rừng có thể kết hợp trồng dược liệu dưới tán, vừa có thu nhập vừa gắn trách nhiệm giữ rừng. Đây là mô hình "lấy rừng nuôi rừng" mà nhiều địa phương Tây Nguyên đang hướng tới.

Những lưu ý khi đầu tư đất và mô hình dược liệu tại Nâm Nung

1. Xác định rõ loại rừng và ranh giới: Trước khi trồng, phải xác định thửa đất/khoảnh rừng thuộc loại nào (đặc dụng, phòng hộ, sản xuất) và có nằm trong vùng lõi khu bảo tồn hay không. Vùng lõi có quy định nghiêm ngặt hơn nhiều.
2. Làm việc với Ban quản lý khu bảo tồn: Mọi hoạt động trồng, thu hái dưới tán rừng đặc dụng đều cần sự đồng ý và giám sát của Ban quản lý, theo đúng Nghị định 183/2025.
3. Chọn giống và loài bản địa: Ưu tiên loài dược liệu bản địa, hợp thổ nhưỡng, có đầu ra rõ ràng. Tránh chạy theo giống lạ chưa được kiểm chứng tại vùng.
4. Liên kết bao tiêu: Dược liệu chỉ có giá trị khi có đầu ra ổn định. Nên tham gia hợp tác xã hoặc liên kết với doanh nghiệp chế biến để đảm bảo tiêu thụ.

Câu hỏi thường gặp

Trồng dược liệu dưới tán rừng đặc dụng Nâm Nung có hợp pháp không?

Có, kể từ khi Nghị định 183/2025/NĐ-CP có hiệu lực ngày 1/7/2025, việc nuôi trồng và thu hái dược liệu trong rừng đặc dụng, phòng hộ, sản xuất đã có khung pháp lý. Tuy nhiên phải được Ban quản lý khu bảo tồn chấp thuận và giám sát, không được tự ý canh tác.

Loại dược liệu nào phù hợp trồng dưới tán rừng Nâm Nung?

Các loài ưa bóng, ưa ẩm phù hợp với tầng đất bazan giàu mùn như nấm linh chi và một số cây thân thảo, cây lấy củ bản địa. Việc chọn loài cụ thể cần khảo sát thực địa và tư vấn cơ quan chuyên môn để đảm bảo hợp thổ nhưỡng và có đầu ra.

Người nhận khoán bảo vệ rừng có được trồng dược liệu không?

Theo cơ chế mới, hộ nhận khoán bảo vệ rừng có thể kết hợp trồng dược liệu dưới tán, vừa tạo thu nhập vừa gắn trách nhiệm giữ rừng, với điều kiện tuân thủ quy định của Ban quản lý và Nghị định 183/2025.

Mô hình dược liệu dưới tán rừng Nâm Nung là hướng đi bền vững, hài hòa giữa bảo tồn và sinh kế. Nếu quý vị quan tâm đến quỹ đất rừng sản xuất hoặc cơ hội liên kết trồng dược liệu tại khu vực này, GiaNghiaLand sẵn sàng hỗ trợ khảo sát pháp lý đất và kết nối thông tin thực địa.